(ảnh internet - minh họa)

Hiện nay, ở Việt Nam việc nuôi thả rông chó khá phổ biến và các vụ chó dữ cắn chết người không còn là hiếm gặp. Vậy, khi động vật nói chung gây chết người thì trách nhiệm pháp lý chủ vật nuôi xử lý như sau : Dựa theo mức độ thiệt hại về vật chất để xem xét trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại, đồng thời cũng xem xét đến yếu tố lỗi cũng như tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi gây ra hậu quả thì có thể xử lý về hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ vật nuôi để gây ra thiệt hại.

Theo pháp luật hiện hành trách nhiệm dân sự đối với trường hợp chủ vật nuôi gây thiệt hại cho người khác được quy định tại Điều 603 Bộ luật dân sự năm 2015, Điều 603 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra như sau:

"Điều 603. Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra

1. Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác. Người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp người thứ ba hoàn toàn có lỗi làm cho súc vật gây thiệt hại cho người khác thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại; nếu người thứ ba và chủ sở hữu cùng có lỗi thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

3. Trường hợp súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật phải bồi thường; khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng súc vật có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

4. Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội."

Trách nhiệm hành chính.

Trường hợp để xem xét xử lý xử phạt hành chính thì dựa trên mức độ hậu quả vật nuôi gây ra chưa đến mức nguy hiểm để truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo pháp luật hiện hành trách nhiệm hành chính đối với trường hợp chủ vật nuôi gây thiệt hại cho người khác được quy định tại Điều 7, Nghị định 90/2017, Điều luật quy định trách nhiệm hành chính xử phạt đối với chủ vật nuôi gây thiệt hại cho người khác như sau:

"Điều 7. Vi phạm về phòng bệnh động vật trên cạn...

....2. Phạt tiền từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng;

b) Không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng...."

Như vậy pháp luật đã quy định người nuôi chó phải có ý thức quản lý thú cưng của mình khi đưa chó ra nơi công cộng, cụ thể phài có biện pháp đeo rọ mõm và xích giữ chó để đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Người không thực hiện đúng những quy định trên sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng.

Về trách nhiệm hình sự.

Căn cứ vào tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi đối chủ chủ vật nuôi gây ra thiệt hại lớn như làm chết người thì xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo pháp luật hiện hành trách nhiệm hình sự đối với trường hợp chủ vật nuôi gây thiệt hại chết người có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo những tội danh khác nhau được quy định trong Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 như Tội giết người (Điều 123 Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017), Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 134 Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) hoặc Tội vô ý làm chết người (Điều 128 Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017).

Trên đây là những căn cứ pháp lý để quy trách nhiệm đối với chủ vật nuôi gây ra thiệt hại cho người khác. Dựa theo mức độ thiệt hại, mức độ lỗi cũng như tính nguy hiểm của hành vi thì Cơ quan pháp luật xem xét đến trách nhiệm dân sự, trách nhiệm hành chính và hình sự đối với chủ vật nuôi.

Luật sư Nguyễn Văn Trung

Giám đốc Công ty Luật TNHH VLC